Aan je eigen kant van de straat blijven

Waarom we er steeds weer in worden teruggezogen, en hoe we weer thuis kunnen komen

Stel je een vortex voor. Een wervelende kolom van energie, chaotisch en magnetisch, die alles binnen bereik naar zijn centrum trekt. Zo voelt het om in de buurt te zijn van iemand die je op deze specifieke manier pijn heeft gedaan. Hun crises, hun beschuldigingen, hun charme, hun wreedheid, hun eindeloze behoeften. Alles draait rond. Alles oefent een aantrekkingskracht uit waaraan je bijna onmogelijk kunt ontsnappen zonder erdoor geraakt te worden.

Dit is geen verbeelding. En het is ook geen teken van zwakte.

Mensen die ons pijn doen in narcistische relaties creëren een echt energetisch veld. Hun zenuwstelsel raakt oververhit. Ze creëren chaos omdat chaos het middel is waarmee ze krijgen wat ze nodig hebben: aandacht, supply, controle en regulering van hun zenuwstelsel via de reacties van anderen. Zodra we langere tijd in de nabijheid van dat veld verkeren, leert ons zenuwstelsel zich daarop af te stemmen. We raken afgestemd op hun frequentie.

Hun stemmingen worden ons weer.

Als we, zelfs maar gedeeltelijk, uit de draaikolk stappen, houdt de aantrekkingskracht niet op. Vaak wordt die zelfs sterker. Want de draaikolk heeft ons nodig. En wij hebben, op manieren die we niet zelf hebben gekozen of begrepen, geleerd om die draaikolk ook weer nodig te hebben.

De vele manieren waarop we er weer in worden teruggezogen.

We worden meegesleurd doordat we onszelf steeds weer verdedigen. Ze zeggen iets onwaars, iets wreeds, iets wat bedoeld is om ons op onze meest gevoelige plek te raken. En ons hele lichaam wil de zaken rechtzetten. Nee, dat is niet wat er gebeurd is. Nee, dat ben ik niet.

We raken erin verstrikt door te proberen hen het te laten begrijpen. We proberen de perfecte uitleg te vinden. We oefenen die onder de douche, in de auto, om drie uur 's nachts. Want als we maar de juiste woorden kunnen vinden. Als we het maar op een manier kunnen uitleggen die ze begrijpen, dan zouden ze het eindelijk zien.

We raken erin verstrikt door te blijven kijken. We checken hun sociale media. We vragen het aan een gemeenschappelijke vriend. We luisteren naar het geluid van de autodeur. We volgen hun leven van een afstand, omdat een deel van ons nog steeds gelooft dat we ons beter en veiliger zullen voelen als we weten wat ze doen. Maar we voelen ons niet beter of veiliger. We blijven juist aan hen gebonden.

We worden meegesleurd door angst, verplichting en schuldgevoel. Wat als ze zichzelf iets aandoen? Wat als ze het moeilijk hebben? Wat als ik de slechterik ben omdat ik hen in de steek laat? Hun pijn wordt onze verantwoordelijkheid. De gevolgen van hun keuzes worden ons probleem om op te lossen.

We raken erin verstrikt door het verhaal steeds opnieuw af te spelen. De gedachten die in cirkels blijven draaien. De ingebeelde gesprekken. Het proces dat we om drie uur 's nachts met onszelf voeren, waarin we zowel aanklager als beklaagde zijn. Hun stem in ons hoofd, die kritiek levert, beschuldigingen uitspreekt en eisen stelt, zelfs wanneer ze nergens in de buurt zijn.

Zo wordt de vortex in stand gehouden.

Terugkeren naar jouw kant van de straat.

Binnen de twaalfstappen methode, die onder andere in de verslavingszorg wordt gebruikt, bestaat het concept: "aan je eigen kant van de straat blijven".

De straat heeft twee kanten: die van jou en die van hen.

Aan jouw kant staat alles waar je daadwerkelijk iets aan kunt doen en waar je controle over kunt hebben: je gedachten, je keuzes, je reacties, je lichaam, je herstel, je leven.

Aan hun kant staat al het andere: wat ze van je denken, wat ze over je zeggen, wat ze doen, aan wie ze het vertellen en wat ze weigeren te begrijpen.

Niets daarvan hoort bij jouw kant van de straat. En je hebt er ook geen controle over.

Aan hun kant van de straat kun je niet herstellen. Je kunt er zelfs niet lang blijven staan zonder jezelf te verliezen.

Dus oefenen we met terugkomen. Steeds weer. Niet perfect. Niet in één keer.

We merken de aantrekkingskracht op en benoemen die.

Ik ben daar weer. Ik ben gesprekken aan het oefenen. Ik ben aan het controleren. Ik verdedig mezelf in mijn hoofd.

En dan, rustig aan, met zo min mogelijk zelfkritiek, keren we terug naar huis.

Hoe ziet dat er in de praktijk uit?

Het ziet eruit als het loslaten van de controle over dingen waar je geen controle over hebt.

Het ziet eruit als hen laten denken wat ze over jou willen denken, zelfs wanneer ze het mis hebben.

Het ziet eruit als weigeren om jezelf steeds opnieuw uit te leggen.

Het ziet eruit als je aandacht steeds weer richten op datgene waar je wél invloed op hebt.

Jouw eigen leven.

Jouw eigen plek is geen straf. Het is geen isolement. Het is de enige plek waar je echt iets kunt laten groeien.

Je innerlijke veiligheid, je grenzen en je zelfvertrouwen.

Niets daarvan kan in de draaikolk ontstaan.

Terugkeren naar jezelf betekent niet dat je de ander in de steek laat.

De oefening bij deze selflove letter

Wanneer je merkt dat je ronddraait en weer teruggezogen wordt in de draaikolk, pauzeer dan even. Leg een hand op je borst. Stel jezelf één vraag: Aan wiens kant van de straat sta ik nu?

Als het antwoord aan hun kant van de straat is, hoef je het niet te corrigeren. Je hoeft er niet over te blijven nadenken. Je hoeft alleen maar naar huis te gaan.

Probeer dit eens: schrijf de gedachte op die je bezighoudt.

Schrijf eronder: Dit speelt zich af aan hun kant van de straat. 

En dan dit: Wat heeft mijn kant van de straat nu van mij nodig?

Soms is het rust. Soms is het één telefoontje naar iemand die je vertrouwt en waar je je veilig bij voelt. Soms is het je telefoon in een andere kamer leggen.

Wat het ook is, het is van jou. En dat is genoeg.

Keer op keer terug naar jezelf. Dat is het werk. Dat is het hele werk.

Met jou op deze reis,

With LOVE,

Janine

Een reminder: deze brieven zijn een aanvulling, geen vervanging voor therapie. Als je herstelt van narcistisch misbruik of een andere vorm van relationeel trauma, overweeg dan om samen te werken met een trauma- en lichaamsgerichte therapeut of coach die gespecialiseerd is in dit soort werk. Geen generalist. Iemand die traumabondingen, ontregeling van het zenuwstelsel en de specifieke manieren waarop narcistisch misbruik het lichaam verandert, begrijpt.